Proteine is Leven
Proteïne, of eiwit zo als het vaak wordt genoemd, is naast koolhydraten en vetten één van de drie energie leverende voedingsstoffen.
We vinden proteïne onder ander in vlees, vis, zuivel en noten. Proteïne is opgebouwd uit aminozuren. We kennen ongeveer 20 aminozuren. Ruim de helft hiervan kan het lichaam zelf aanmaken (niet-essentiële aminozuren), maar er zijn ook aminozuren die we via de voeding moeten binnen krijgen (essentiële aminozuren). In ons lichaam worden de afzonderlijke aminozuren uit de voeding bij elkaar gevoegd tot lichaamseigen proteïnen. De structuur van de aminozurenverbindingen bepaalt welke soort proteïne ontstaat. Ontbreekt één aminozuur (dus één bouwsteen), dan kan de hele verbinding niet gemaakt worden.
Onderstaande verzameling van artikelen maakt duidelijk dat dit ernstige gevolgen voor onze lichamelijke gezondheid en welzijn kan hebben. Een goede reden om voor een optimale verzorging met aminozuren te letten.
DNA - Aminozuren
Het DNA, onze genetische programmering, maakt ons mensen tot wat we zijn: onze eigenschappen, onze lichaamsbouw en onze gezondheid. DNA is de blueprint voor hoe de afzonderlijke aminozuren tot proteïnen met elkaar moeten worden verbonden.
Hiermee wordt de centrale betekenis van aminozuren en proteïnen duidelijk. Onze genetische code, gevestigd in de kern van elke cel, heeft dus niets te maken met koolhydraten of vetten, maar uitsluitend met proteïne en zijn bouwstenen. Door hun ontstaat leven. Proteïne is leven.
Lange tijd werden aminozuren door voedingsadviseurs, schrijvers van gezondheidsboeken en voorlichtingscampagnes genegeerd, hun rol was ondergewaardeerd. De geneeskunde is voornamelijk gefocust op koolhydraten en vetten. Proteïne kreeg verhoudingsgewijs weinig aandacht.
Ondertussen zijn voedingsdeskundigen wereldwijd begonnen hun aanpak tot nu toe te heroverwegen. Men heeft zich eindelijk los gemaakt van standaarden zoals maximaal 0,7g proteïne per kg lichaamsgewicht en adviseert nu vaak al minimaal 0,8g en geeft aan dat 2g per kg lichaamsgewicht (dus 3 keer zo veel) ook geen probleem is.
Na voldoende onderzoek in de afgelopen decennia is duidelijk geworden dat al het ontbreken van één essentieel aminozuur opmerkelijke impact heeft op het hele leven. Depressies, lusteloosheid, moeite om te ontspannen, een slechte conditie of problemen met het hart en de bloedvaten kunnen hierin hun oorzaak hebben. Bij het ontbreken van één aminozuur kan het lichaam het immuunsysteem, hetgeen uit pure proteïne bestaat, niet adequaat opbouwen en ernstige ziektes zoals kanker kunnen niet worden afgeweerd. De gevolgen zijn duidelijk: beroerte, hartinfarct en kanker zijn de drie grootste doodsoorzaken in de westerse maatschappijen.
Een triest feit bevestigt de verbinding tussen het toegenomen optreden van deze aandoeningen en de proteïneopname. Talrijke studies tonen aan dat we ondanks de overvloed aan voedsel en variatiemogelijkheden vaak één of meerdere essentiële aminozuren in een te geringe mate binnen krijgen. Dit kan worden verholpen. Door doelgerichte suppletie met aminozuren kunnen we voor een voldoende verzorging met alle proteïnebouwstenen zorgen en zodoende op de korte en lange termijn iets voor onze gezondheid en ons welzijn doen.
Phenylalanine
In de falklandoorlog werden vliegtuigpiloten met Phenylalanine (in zeer kleine hoeveelheden) verzorgd. Dit aminozuur wordt in het lichaam afgebroken tot dopamine en later tot adrenaline en noradrenaline hetgeen dezelfde stimulerende werking heeft als amphetamine. Het is bekend dat nicotine en cocaïne op dezelfde manier werken.
Dat dit ook op een natuurlijke manier bereikt kan worden is dus goed nieuws voor iedereen die op zoek is naar een onschadelijke en tegelijkertijd efficiënte manier om meer energie ter beschikking te hebben, zich zelf over de drempel heen te kunnen zetten… “Naturelle” atleten in kracht- en conditiesport profiteren al lang van deze legale “opkikkers” Er mag altijd de discussie over doping blijven, maar vast staat dat ook topsporters als Lance Armstrong hun aminozurenpool héél goed bijhouden.
Arginine
In 1998 werd de Nobelprijs gegeven voor de ontdekking dat het lichaam NO (stikstofoxide) aanmaakt uit arginine. NO is de enige stof in het menselijk lichaam dat bloedvaten wijder maakt.
Een tekort aan arginine bij bijna iedereen is een bewezen feit. Omdat de meting van aminozuren in ons bloed niet bij de routine bloedcontroles hoort, is dit feit echter nauwelijks bekend. Een schandalige verwaarlozing als we bedenken dat hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer 1 in Nederland is. Met zekerheid zou een groot gedeelte van de bevolking er profijt aan hebben als er voor gezorgd kan worden dat naast de vetopname ook de verzorging met aminozuren verbeterd wordt. Het effect van een verhoogde hoeveelheid NO in het lichaam kan door iedereen zelf worden getest. Men hoeft alleen maar een tijd lang arginine in de aanbevolen hoeveelheid in te nemen om te zien of en hoe het welzijn verbeterd. Het risico hierbij is te verwaarlozen omdat het lichaam nooit meer NO zou aanmaken dan het nodig heeft.
Een bekend voorbeeld hiervoor is viagra. Dit middel voor de potentie heeft dezelfde werking op NO. Wijdere bloedvaten in de hersenen betekenen verbeterde wakkerheid, meer concentratie, dus ook meer prestatie. Geleidelijk aan begrijpen wij dat dit alles kan worden terug gebracht op een substantie: arginine. Daarom is sinds ruim een jaar arginine receptvrij in apotheken te verkrijgen.
Tryptophan
In het najaar 2004 stelden elf toonaangevende neurofysiologen uit Duitsland in een speciaal „manifest“ dat depressies in de regel terug gaan op een gebrek aan serotonine. Een betekenisrijke uitspraak: een psychisch probleem wordt omschreven met behulp van een molecule hetgeen gemeten kan worden. Serotonine wordt in het menselijke lichaam in één stap gevormd uit tryptohan, een essentieel aminozuur. Apotheken hebben zich bij deze opvatting aangesloten en verkopen tryptophan als remedie voor depressies. Artsen doen hieraan niet mee. Zij schrijven alleen maar preparaten van de farmaceutische industrie voor, niet het natuurlijke tryptophan.
Dit aminozuur heeft zijn werking bewezen door mensen die het gebruiken via het hormoon serotonine beter te laten slapen, hun algemene humeur verbeteren, depressies te laten verdwijnen enz. Om deze reden kennen we serotonine ook als “gelukshormoon”.
Dus voordat we weer medicijnen slikken of ons zelf bedriegen met verslavende troostpleistertjes zoals sigaretten, alcohol of chocolade zouden we beter voor een goede aminozurenbalans in ons lichaam zorgen die ons op de lange termijn alleen maar van groot nut kan zijn.
Branched-Chain Amino Acids (BCAA’s)
Branched-Chain Amino Acids ofwel BCAA's zijn erg interessant voor sporters. De drie aminozuren leucine, isoleucine en valine maken ongeveer 70% van het spiereiwit uit. Tijdens het trainen (conditie- of krachttraining) gebruikt het lichaam naast koolhydraten en vetten steeds ook spiereiwitten als energiebron. Door hun structuur zijn bcaa’s voor ons lichaam gemakkelijk omzetbaar tot glucose.
Nemen sporters voor het trainen bcaa’s in, wordt hun spiermassa tijdens de training beschermd. Onder de streep betekent dit, dat tijdens de inspanning minder spieren afgebroken worden en zodoende de opbouw na de training sneller resultaat oplevert.
In de afgelopen tien jaar kwamen er steeds weer nieuwe veel belovende supplementen op de markt. Maar weinig ervan hebben over de jaren kunnen bewijzen dat ze hun beloftes en de kosten waard zijn. Aminozuren zoals hierboven genoemd horen bij die producten die na jaren gebruik door talloze sporters hun nut hebben aangetoond en daarom zonder problemen kunnen worden aanbevolen.
Leer meer aminozuren kennen via de separate artikelen over creatine en glutamine welke binnenkort geplaatst worden.
